Menu Zamknij

Kiedy dziecko staje się nastolatkiem

Okres dojrzewania to często bardzo burzliwy czas w rodzinie. My jako rodzice, wiemy już od dłuższego czasu, czym jest rodzicielstwo i nie musimy poświęcać tyle energii co wcześniej na opiekę nad naszym dzieckiem. Mamy już z nim zbudowaną jakąś relację, wiemy mniej więcej, jaka ta nasza pociecha jest i czego się możemy po niej spodziewać.

Sytuacja wychowawcza wydaje się nam w miarę oswojona. I nagle, mamy poczucie, że nasze dziecko zniknęło a na jego miejsce pojawił się ktoś zupełnie inny.

NOWA OSOBA

Rzeczywiście tak właśnie jest. Małe, zależne dziecko przemienia się. Pojawia się nowa osoba, bardziej niezależna, o często odmiennym zdaniu i chwiejnych nastrojach.

Zmianie tej towarzyszą często konflikty międzypokoleniowe, w których jest dużo emocji po każdej ze stron i które budzą sporo napięć. Te starcia są archetypowe, niezmienne od wieków i rozwojowe. Jeśli to sobie uświadomimy, być może znaczna ich część zniknie lub się zmniejszy. Dziecko, by stać się dorosłym, musi robić

po swojemu, próbować różnych rzeczy, mierzyć się z problemami.

SIŁA

Gdy dziecko zyskuje siłę, pojawiają się konflikty rangowe i potyczki o władzę. Młody człowiek wciąż odrzuca zasady, podważa autorytet, podkreśla swoją indywidualność, często zamyka się w pokoju i izoluje.

Co możemy zrobić? Jako dorośli, którzy doświadczyli już procesu dojrzewania, możemy pomóc dziecku poszukać mu jego rzeczywistych potrzeb, wspierać siłę, niezależność, ale nie formę, której doświadczamy. Możemy stosować technikę zielonego i czerwonego światła i mówić ”tak”, robić przestrzeń  jego potrzebom, lecz sprzeciwiać się sposobom, w jakich są wyrażane. Możemy rozmawiać z nim, i próbować zrozumieć, czego nie chce, starać się dostrzegać przejawy jego siły i ukierunkowywać ją.

SŁABOŚĆ

Z jednej strony widzimy bunt i niezależność, z drugiej zaś delikatność, wrażliwość, zmienne nastroje i podatność na zranienie. Kiedy zaczynamy już akceptować dojrzałość i odpowiedzialność naszego dziecka, ono czasem nagle zaczyna płakać, reagować bardzo emocjonalnie i czuć się bezradne.

U naszych nastolatków może pojawić się też poczucie bezradności związane ze zmianami fizycznymi ich dojrzewającego ciała, pierwszymi miłościami, mediami społecznościowymi i potrzebą akceptacji przez grupę rówieśniczą. Osobowość młodej osoby wciąż nie jest jeszcze ustabilizowana i wciąż czasami potrzebuje, byśmy o niego zadbali i się nim czule opiekowali.

TRUDNOŚCI RODZICA

Czasami dorastanie dziecka sprawia, że konfrontujemy się z własnymi trudnościami. Dziecko przechodzi do następnego etapu życia, a my wraz z nim. Jeszcze nie wiemy, jak to jest być w miejscu dojrzałego rodzica. Możemy się tego bać i mieć pokusę, by próbować jakoś zatrzymać czas i dziecko. 

 Jeśli umiemy sobie to uświadomić i nie powoduje to w nas dużych obaw i reakcji, jest duże prawdopodobieństwo, że przejdziemy ten okres zwycięsko. Jeśli jednak czujemy, że pojawia się w nas duży lęk, potrzeba kontroli nastolatka i chęć ograniczania jego autonomii, warto się sobie przyjrzeć, pracować nad sobą i rozpoznawać granice swoje i dziecka.

OCHRONA ADEKWATNA DO DZIECKA

Powinniśmy pamiętać, że im dziecko będzie starsze, tym bardziej będzie zdane na siebie. I że jednocześnie to wciąż jednak jest dziecko, które nas potrzebuje. Musimy być przytomni i elastyczni i „wyrabiać się” w szybko zmieniającej się rzeczywistości. Przykładową metaforą może być tu przesuwanie się po suwakach pomiędzy:

– siłą i słabością,

– ochroną dziecka i puszczaniem go wolno,

– odpowiedzialnością za dziecko i oddawaniem dziecku odpowiedzialności za jego decyzje.

Granica pomiędzy ochroną a kontrolowaniem drugiej osoby jest bardzo wąska, tak samo jak chęć towarzyszenia dziecku w jego życiu uczuciowym i mieszanie się w jego sprawy. Poradzenie sobie z tym może się nam czasami wydawać niemożliwe. W takich momentach możemy sobie przypomnieć czasy, kiedy sami byliśmy w tym okresie i mieliśmy podobne potrzeby.

Autorka: Tamara Szweryn-Jarecka – psychoterapeutka Poza Centrum DOM

Powiązane Wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *